นาวี พิลเลย์ นักกฎหมายแอฟริกาใต้ คว้ารางวัลโนเบลสันติภาพ 2026

• 2026-10-28
• ข่าว
• กองบรรณาธิการ

นาวี พิลเลย์ นักกฎหมายชาวแอฟริกาใต้ วัย 85 ปี ได้รับรางวัลโนเบลสันติภาพ 2026 เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม จากคณะกรรมการพิจารณารางวัลโนเบล ในกรุงออสโล ประเทศนอร์เวย์ สำหรับความพยายามส่งเสริมสันติภาพและกฎหมายระหว่างประเทศ โดยคณะกรรมการระบุว่า "สันติภาพจำเป็นต้องมีความยุติธรรม" และเธอได้รับเลือกจากผู้ได้รับการเสนอชื่อ 287 รายชื่อ

Key facts

นาวี พิลเลย์ คือใคร

• นาวี พิลเลย์ เกิดวันที่ 23 กันยายน 1941 ปัจจุบันอายุ 85 ปี เป็นนักนิติศาสตร์ชาวแอฟริกาใต้เชื้อสายทมิฬ
• เธอเป็นผู้พิพากษาหญิงที่ไม่ใช่คนผิวขาวคนแรกของศาลสูงแห่งแอฟริกาใต้ (High Court of South Africa)
• ดำรงตำแหน่งข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (UN High Commissioner for Human Rights) ระหว่างปี 2008-2014
• เคยเป็นประธานศาลอาญาระหว่างประเทศสำหรับรวันดา (International Criminal Tribunal for Rwanda) ระหว่างปี 1999-2003
• ปัจจุบันเป็นผู้พิพากษาเฉพาะกิจ (Ad Hoc Judge) ของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ในคดีระหว่างแกมเบียกับเมียนมา

นาวี พิลเลย์ เกิดเมื่อวันที่ 23 กันยายน 1941 ที่ประเทศแอฟริกาใต้ เธอเป็นนักนิติศาสตร์หญิงเชื้อสายทมิฬผู้สร้างประวัติศาสตร์เป็นผู้พิพากษาหญิงที่ไม่ใช่คนผิวขาวคนแรกของศาลสูงแห่งแอฟริกาใต้ (High Court of South Africa) ในช่วงต้นอาชีพ เธอทำหน้าที่ทนายความให้กับเนลสัน แมนเดลา อดีตประธานาธิบดีแอฟริกาใต้ และบุคคลอื่นที่ต่อสู้กับระบอบการแบ่งแยกสีผิว (Apartheid) ด้วยความเป็นอิสระและความเชี่ยวชาญ ทำให้เธอได้รับการยกย่องเป็นหนึ่งในนักนิติศาสตร์ระหว่างประเทศที่ได้รับความเคารพมากที่สุดในยุคปัจจุบัน บทบาทสำคัญในเวทีโลก

ตลอดอาชีพการงาน พิลเลย์ดำรงตำแหน่งสำคัญในองค์กรระหว่างประเทศหลายแห่ง เธอเคยเป็นข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (UN High Commissioner for Human Rights) ระหว่างปี 2008-2014 เคยเป็นประธานศาลอาญาระหว่างประเทศสำหรับรวันดา (International Criminal Tribunal for Rwanda) ระหว่างปี 1999-2003 และเป็นผู้พิพากษาศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) ระหว่างปี 2003-2008

ปัจจุบันเธอเป็นผู้พิพากษาเฉพาะกิจ (Ad Hoc Judge) ของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ในคดีระหว่างแกมเบียกับเมียนมา และเป็นประธานคณะกรรมการสอบสวนอิสระระหว่างประเทศของสหประชาชาติว่าด้วยดินแดนปาเลสไตน์ที่ถูกยึดครอง รวมถึงประธานการไต่สวนกึ่งตุลาการเกี่ยวกับการคุมขังในเกาหลีเหนือ ผลงานด้านสิทธิมนุษยชน

นอกเหนือจากบทบาทในศาลระหว่างประเทศ พิลเลย์ยังเป็นประธานคณะกรรมาธิการระหว่างประเทศเพื่อการต่อต้านโทษประหารชีวิต (International Commission Against the Death Penalty) ณ กรุงมาดริด ตั้งแต่ปี 2015 และเป็นประธานสภาที่ปรึกษาของ International Nuremberg Principles Academy อีกทั้งเป็นหนึ่งใน 25 บุคคลชั้นนำของคณะกรรมาธิการด้านข้อมูลและประชาธิปไตย (Information and Democracy Commission) ซึ่งริเริ่มโดยองค์กรผู้สื่อข่าวไร้พรมแดน (Reporters Without Borders)

เธอมีบทบาทสำคัญในการผลักดันให้อาชญากรรมสงคราม อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ และการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ได้รับการสืบสวนและดำเนินคดีตามกฎหมายอย่างจริงจัง และใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือยับยั้งความรุนแรงในคดีประวัติศาสตร์ต่างๆ ความหมายต่อสังคมไทย

สำหรับผู้อ่านชาวไทย การได้รับรางวัลโนเบลสันติภาพของนาวี พิลเลย์ มีความเชื่อมโยงโดยตรงกับคดีระหว่างแกมเบียกับเมียนมาที่เธอเป็นผู้พิพากษาเฉพาะกิจในศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ซึ่งเป็นคดีที่เกี่ยวข้องกับความรุนแรงต่อชาวโรฮิงญาในเมียนมา และส่งผลกระทบต่อสถานการณ์ผู้ลี้ภัยตามแนวชายแดนไทย-เมียนมา การย้ำถึงหลักนิติธรรมและความรับผิดชอบของรัฐต่ออาชญากรรมระหว่างประเทศจึงเป็นประเด็นที่สังคมไทยติดตามอย่างใกล้ชิด ก้าวต่อไปหลังได้รับรางวัล

คณะกรรมการโนเบลระบุว่าการมอบรางวัลครั้งนี้มีขึ้นเพื่อเน้นย้ำว่า "สันติภาพจำเป็นต้องมีความยุติธรรม" และกฎหมายระหว่างประเทศเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง ในฐานะผู้พิพากษาเฉพาะกิจของ ICJ ในคดีแกมเบียกับเมียนมา บทบาทของนาวี พิลเลย์ในการพิจารณาคดีดังกล่าวจะยังคงดำเนินต่อไป และคาดว่าจะมีการพิจารณาคดีในศาลยุติธรรมระหว่างประเทศอย่างต่อเนื่องในปี 2027