ฝนถล่มน้ำท่วมขัง! เปิด 5 ภัยสุขภาพอันตรายที่มองไม่เห็นในน้ำ

• 2026-10-03
• ข่าว
• กองบรรณาธิการ

เมื่อฝนตกหนักต่อเนื่องจนถนนหลายสายกลายเป็นทางน้ำและบ้านเรือนเริ่มมีน้ำไหลเข้าท่วม สิ่งที่หลายคนกังวลอาจเป็นระดับน้ำหรือเส้นทางสัญจร แต่ท่ามกลางการเร่งรับมือ สิ่งหนึ่งที่ไม่ควรมองข้ามคือภัยต่อสุขภาพที่มากับน้ำท่วม ซึ่งบางครั้งอันตรายก็มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

ไฟฟ้าดูด ภัยเงียบในน้ำท่วม

น้ำท่วมเพิ่มความเสี่ยงจากไฟฟ้ารั่วและไฟฟ้าดูด โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีปลั๊กไฟ เครื่องใช้ไฟฟ้า สายไฟ หรือระบบไฟฟ้าอยู่ใกล้ระดับน้ำ แม้จะไม่เห็นประกายไฟหรือสัญญาณผิดปกติ ก็ไม่สามารถยืนยันได้ว่าบริเวณนั้นปลอดภัย หากน้ำเริ่มเข้าบ้านและสามารถตัดไฟจากจุดที่แห้งและปลอดภัยได้ ควรตัดกระแสไฟทันที แต่หากตู้ไฟหรือสวิตช์อยู่ในบริเวณที่น้ำท่วม ห้ามเดินลุยน้ำเข้าไปตัดไฟเอง ควรออกจากพื้นที่และแจ้งเจ้าหน้าที่การไฟฟ้า

อีกเรื่องที่ต้องรู้คือการช่วยเหลือผู้ถูกไฟฟ้าดูด เพราะการเข้าไปจับตัวผู้ประสบเหตุทั้งที่กระแสไฟยังไม่ถูกตัด อาจทำให้ผู้ช่วยเหลือได้รับอันตรายไปด้วย หากพบผู้ถูกไฟฟ้าดูด ห้ามสัมผัสตัวผู้ประสบเหตุจนกว่าจะตัดกระแสไฟได้อย่างปลอดภัย ให้โทร 1669 และปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ เมื่อมั่นใจว่าตัดไฟแล้วจึงประเมินการหายใจ หากไม่หายใจตามปกติ ให้เริ่ม CPR และใช้เครื่องกระตุกหัวใจไฟฟ้าอัตโนมัติ หรือ AED หากมีและสามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัย

น้ำลึก น้ำเชี่ยว และการจมน้ำ

ถนนที่คุ้นเคยอาจกลายเป็นพื้นที่เสี่ยงทันทีเมื่อมีน้ำท่วม เพราะใต้ผิวน้ำอาจมีทั้งพื้นถนนที่ทรุด ฝาท่อที่เปิดออก กระแสน้ำ และสิ่งกีดขวางที่มองไม่เห็น ดังนั้น น้ำที่ดูไม่ลึกไม่ได้หมายความว่าจะเดินผ่านได้อย่างปลอดภัย โดยเฉพาะบริเวณที่มีน้ำไหลเชี่ยว คลอง ทางระบายน้ำ หรือจุดที่มองไม่เห็นสภาพพื้นด้านล่าง

หากไม่จำเป็นควรหลีกเลี่ยงการเดินหรือขับรถผ่านพื้นที่น้ำท่วม และหากต้องอพยพควรใช้เส้นทางที่เจ้าหน้าที่ประกาศว่าปลอดภัย ความเสี่ยงไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับคนที่ว่ายน้ำไม่เป็น แต่รวมถึงผู้ที่พยายามขับรถฝ่ากระแสน้ำ หรือผู้ที่กระโดดลงไปช่วยคนตกน้ำโดยไม่มีทักษะและอุปกรณ์ที่เหมาะสม หากพบคนตกน้ำ สิ่งที่ควรทำคือ ไม่กระโดดลงไปช่วยเอง แต่ยื่นหรือโยนอุปกรณ์ช่วยลอยตัวจากพื้นที่ปลอดภัย เช่น เชือกหรือห่วงชูชีพ พร้อมโทร 1669

เชื้อโรคและภัยสุขภาพหลังน้ำลด

น้ำท่วมอาจปะปนด้วยน้ำเสีย สิ่งปฏิกูล ขยะ ซากสัตว์ และสารเคมีจากบ้านเรือน โรงงาน หรือสถานีบริการน้ำมัน การสัมผัสผ่านบาดแผล ผิวหนังที่เปื่อย หรือเยื่อบุต่างๆ จึงเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ น้ำที่ใสไม่ได้หมายความว่าสะอาด เพราะเชื้อโรคและสารปนเปื้อนบางชนิดมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า จึงไม่ควรนำมาใช้ดื่มหรือประกอบอาหาร ควรใช้น้ำดื่มบรรจุขวดที่ได้มาตรฐาน หรือน้ำที่ผ่านการทำให้ปลอดภัยตามคำแนะนำของหน่วยงานสาธารณสุข

หากจำเป็นต้องลุยน้ำ ควรสวมรองเท้าบูตและถุงมือ ปิดแผลด้วยวัสดุกันน้ำ และหลีกเลี่ยงการใช้มือเปล่าสัมผัสขยะ เศษแก้ว โลหะมีคม หรือซากสัตว์ เมื่อกลับถึงบ้านควรอาบน้ำ เปลี่ยนเสื้อผ้า และทำความสะอาดอุปกรณ์ทันที หากแผลสัมผัสน้ำท่วม ควรรีบล้างด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หากบวม แดง ร้อน มีหนอง หรือปวดมากขึ้น ควรพบแพทย์

หลังน้ำลด ความเสี่ยงไม่ได้หายไปพร้อมกับน้ำ เพราะโรคบางชนิดอาจใช้เวลาหลายวันกว่าจะแสดงอาการ หนึ่งในโรคที่ต้องระวังคือ โรคเลปโตสไปโรซิส หรือโรคฉี่หนู โรคนี้เกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่ปนเปื้อนในปัสสาวะสัตว์ โดยเฉพาะหนู และสามารถอยู่ในน้ำ ดิน และโคลน เชื้อเข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผล รอยถลอก ผิวหนังที่เปื่อยจากการแช่น้ำ หรือเยื่อบุต่างๆ

ข้อมูลจากกรมควบคุมโรค ณ วันที่ 21 กรกฎาคม 2569 พบผู้ป่วยโรคฉี่หนูสะสม 2,190 ราย เสียชีวิต 30 ราย โดยพบผู้ป่วยจำนวนมากในกลุ่มอายุ 50-59 ปี และ 60 ปีขึ้นไป ขณะที่พื้นที่ที่มีอัตราป่วยสูง ได้แก่ ภาคใต้และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ อาการระยะแรกอาจคล้ายกับการติดเชื้อทั่วไป ทั้งไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะบริเวณน่องและหลัง รวมถึงอาจมีตาแดง คลื่นไส้ หรืออาเจียน อาการอาจเกิดหลังสัมผัสน้ำประมาณ 1-2 สัปดาห์

นอกจากโรคฉี่หนู ยังต้องระวัง โรคเมลิออยโดสิส หรือโรคไข้ดิน ซึ่งเกิดจากเชื้อแบคทีเรียในดินและน้ำ อาจทำให้มีไข้ ไอ หายใจเหนื่อย หรือเกิดฝีหนอง และอาจมีอาการรุนแรงในผู้ที่มีโรคประจำตัวบางชนิด หากมีไข้สูง ปวดน่อง ปวดกล้ามเนื้อ หายใจเหนื่อย หรือมีแผลติดเชื้อหลังสัมผัสน้ำท่วม ควรพบแพทย์และแจ้งประวัติการลุยน้ำหรือสัมผัสดินให้ชัดเจน และไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานเอง

เตรียมตัวอย่างไรก่อนออกจากบ้าน

เมื่อฝนตกหนัก สิ่งแรกที่ควรถามตัวเองไม่ใช่จะเดินลุยน้ำอย่างไร แต่คือ จำเป็นต้องออกจากบ้านหรือไม่ หากไม่มีเหตุจำเป็น ควรหลีกเลี่ยงการเดินทางในช่วงฝนตกหนัก น้ำท่วมฉับพลัน หรือน้ำป่าไหลหลาก แต่หากจำเป็นต้องออกจากบ้าน ควรตรวจสอบสภาพอากาศ เส้นทาง และประกาศเตือนภัยจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พร้อมแจ้งคนใกล้ชิดให้ทราบว่าจะเดินทางไปที่ใด

สิ่งที่ควรเตรียมติดตัว ได้แก่ รองเท้าบูตและถุงมือ พลาสเตอร์กันน้ำและชุดปฐมพยาบาล เสื้อแขนยาว กางเกงขายาว น้ำดื่ม อาหารที่เก็บรักษาได้ โทรศัพท์และอุปกรณ์สื่อสาร รวมถึงยาประจำตัวและข้อมูลการรักษาที่จำเป็น อย่างไรก็ตาม อุปกรณ์เหล่านี้ช่วยลดความเสี่ยงได้บางส่วน แต่ไม่ได้ทำให้พื้นที่อันตรายกลายเป็นพื้นที่ปลอดภัย โดยเฉพาะน้ำลึก น้ำเชี่ยว หรือพื้นที่ที่มองไม่เห็นพื้นด้านล่าง หากประเมินแล้วมีความเสี่ยงสูง การหลีกเลี่ยงพื้นที่และขอความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่อาจปลอดภัยกว่าการฝืนเดินทางด้วยตัวเอง

น้ำท่วมอาจเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่ภัยต่อสุขภาพไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกันทั้งหมด บางอันตรายเกิดขึ้นทันที เช่น ไฟฟ้าดูดและการจมน้ำ ขณะที่ความเสี่ยงจากเชื้อโรคและโรคติดเชื้ออาจตามมาทีหลัง การเฝ้าระวังและปฏิบัติตามคำแนะนำของหน่วยงานสาธารณสุขอย่างเคร่งครัดจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อลดความเสี่ยงต่อสุขภาพทั้งตัวผู้ประสบภัยและผู้ที่เข้าไปช่วยเหลือ