ยศชนันจับมือญี่ปุ่น ดันอุตสาหกรรมอนาคต-เครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอน

• 2026-10-05
• ข่าว
• กองบรรณาธิการ

ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) หารือกับ เซกิ โยชิฮิโระ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการศึกษา วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของญี่ปุ่น (MEXT) นอกรอบการประชุม STS Forum ครั้งที่ 23 เพื่อผลักดันความร่วมมือด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ และนวัตกรรมระหว่างไทยกับญี่ปุ่น โดยมุ่งเป้าไปที่เทคโนโลยีใหม่และอุตสาหกรรมแห่งอนาคต พร้อมเดินหน้าโครงการเครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอนเครื่องใหม่ของไทย

ญี่ปุ่นคู่ค้าสำคัญ

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่า ญี่ปุ่นเป็นพันธมิตรสำคัญที่มีส่วนสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมยานยนต์ของไทยจนทำให้ไทยกลายเป็นฐานการผลิตยานยนต์สำคัญของภูมิภาค หรือที่รู้จักกันในชื่อ Detroit of Asia ขณะที่ปัจจุบันทั้งสองประเทศอยู่ระหว่างการหารือเพื่อพัฒนาอุตสาหกรรมใหม่ที่จะเป็นเครื่องยนต์ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ โดยมุ่งไปที่อุตสาหกรรมแห่งอนาคต อาทิ เศรษฐกิจอวกาศ เทคโนโลยีควอนตัม Physical AI หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ และเศรษฐกิจไฮโดรเจน

สำหรับการเตรียมกำลังคนรองรับอุตสาหกรรมดังกล่าว ไทยอยู่ระหว่างดำเนินโครงการ Skill Bridge เพื่อสำรวจและยกระดับทักษะแรงงานในภาคอุตสาหกรรมให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีใหม่ ขณะที่ด้านโครงสร้างพื้นฐานการวิจัย ไทยอยู่ระหว่างพัฒนาเครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอนเครื่องใหม่ โดยมีความร่วมมือกับองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น (JICA) และนักวิจัยจากญี่ปุ่น

การหารือครั้งนี้ยังครอบคลุมถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการวิจัยขั้นสูง และแนวทางความร่วมมือระหว่างหน่วยงานให้ทุนวิจัยของไทยและญี่ปุ่น เพื่อสนับสนุนทุนแก่โครงการวิจัยร่วมของทั้งสองประเทศในอนาคต

ญี่ปุ่นชี้ไทยพันธมิตรสำคัญ

ด้าน เซกิ โยชิฮิโระ กล่าวว่า ไทยเป็นหนึ่งในพันธมิตรสำคัญของญี่ปุ่นด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ และนวัตกรรม และเป็นหนึ่งในประเทศที่มีการแลกเปลี่ยนความร่วมมือด้านการวิจัยกับญี่ปุ่นอย่างต่อเนื่องในภูมิภาคเอเชีย

สำหรับเครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอน เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์ที่ใช้เร่งอิเล็กตรอนให้มีความเร็วใกล้เคียงกับแสงในวงแหวนขนาดใหญ่ เพื่อผลิตแสงความเข้มสูงสำหรับวิเคราะห์โครงสร้างของวัสดุในระดับอะตอม โดยสามารถนำไปใช้ในหลายสาขา เช่น อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ การแพทย์และยา นวัตกรรมด้านการเกษตรและอาหาร และการพัฒนาวัสดุขั้นสูง

Siam Photon Source-II

เครื่องกำเนิดแสงซินโครตรอนเครื่องใหม่ของไทย หรือ Siam Photon Source-II ระดับพลังงาน 3 GeV มีกำหนดตั้งอยู่ที่วังจันทร์วัลเลย์ จังหวัดระยอง ภายในเขตนวัตกรรมระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EECi) โดยคาดว่าจะเป็นหนึ่งในโครงสร้างพื้นฐานด้านแสงซินโครตรอนขนาดใหญ่และทันสมัยของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จ

การพัฒนาดังกล่าวจะช่วยยกระดับขีดความสามารถด้านการวิจัยของไทย และเปิดโอกาสให้ภาคอุตสาหกรรมในประเทศเข้าถึงเครื่องมือวิเคราะห์ชั้นสูงสำหรับการพัฒนาผลิตภัณฑ์และวัสดุใหม่ ๆ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการดึงดูดการลงทุนในอุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศ

ความร่วมมือระหว่างไทยและญี่ปุ่นในครั้งนี้สะท้อนทิศทางที่ทั้งสองฝ่ายให้ความสำคัญกับการเชื่อมโยงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเข้ากับการพัฒนาเศรษฐกิจ โดยเฉพาะการเตรียมความพร้อมของกำลังคนและโครงสร้างพื้นฐานการวิจัยเพื่อรองรับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ซึ่งจะเป็นปัจจัยชี้ขาดความสามารถในการแข่งขันของไทยในเวทีภูมิภาคและเวทีโลกในระยะต่อไป