
- ข่าว
- กองบรรณาธิการ
ภาพอาหารที่สร้างด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังแพร่หลายในสหรัฐฯ ตั้งแต่เมนูสั่งกลับบ้านไปจนถึงป้ายโชว์หน้าร้านแซนด์วิชและอาหารสำเร็จรูป แต่แทนที่จะกระตุ้นความอยากอาหาร กลับสร้างความรู้สึกขนลุกให้กับลูกค้าหลายราย จนกลายเป็นกระแสวิพากษ์วิจารณ์บนโซเชียลมีเดียอย่างกว้างขวาง
เจนลี มอนต์โกเมอรี เล่าว่าขณะเดินเที่ยวงานคาร์นิวัลกับเพื่อนใกล้เมืองบัฟฟาโล รัฐนิวยอร์ก เธอหิวและแวะรถขายอาหารฮาลาล แต่ภาพที่แปะอยู่หน้ารถทำให้รู้สึกเหมือนหลุดเข้าไปในซีรีส์แนวลึกลับ เพราะชื่ออาหารคุ้นเคย หน้าตาก็พอจำได้ แต่มีอะไรบางอย่างที่ผิดแปลกไป โดยเฉพาะภาพชวาร์มาซึ่งเธอเปรียบว่าเหมือนแผ่นตอร์ตียาม้วนใส่ถั่วลูกไก่ที่มีลวดลายวงกลมเต็มไปหมด
“มันดูเหมือนอาหารที่มนุษย์ต่างดาวคิดว่าพวกเรากิน” มอนต์โกเมอรีกล่าว
ทำไม AI ถึงสร้างภาพน่าขนลุก
แม้เครื่องมือสร้างภาพด้วย AI จะพัฒนาจากยุคที่มักวาดคนมี 6 นิ้วหรือเท้าเกิน แต่ก็ยังพลาดอยู่บ้าง จอรี ชอสโซ นักวิจัยด้าน AI อธิบายว่าโมเดลภาษาขนาดใหญ่และเครื่องมือสร้างภาพเป็น “เครื่องคาดเดารูปแบบ” เมื่อจับรายละเอียดได้ไม่ดีพอ โมเดลจะหันไปพึ่งความเข้าใจคร่าว ๆ เช่น “กุ้งที่สุกแล้วมีรูปร่างค่อนข้างกลมและมีลายเป็นปล้อง” จนออกมาเป็นภาพที่ดูเหมือนห่วงเนื้อจากต่างดาว
ในบางกรณี เครื่องมือยังทำลวดลายซ้ำกันสม่ำเสมอเกินไปจนกระตุ้นอาการกลัวรูหรือ Trypophobia ซึ่งเป็นความรู้สึกรังเกียจอย่างรุนแรงเมื่อเห็นกลุ่มปุ่มหรือรูที่อยู่รวมกัน ภาพกุ้งที่หน้าตาเหมือนห่วงยางชูชีพ และชิ้นไก่ที่ผิวเหมือนหนังไดโนเสาร์ ทำให้ผู้คนรู้สึกขยะแขยง โดยผู้ใช้ X รายหนึ่งเขียนว่า “ปีกไก่พวกนั้นดูเหมือนเก็บกู้มาจากแกนเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์”
ส่วนหนึ่งที่ยังเป็นปริศนาคือทำไมภาพเหล่านี้ยังมีอยู่ ทั้งที่มีเครื่องมือที่สร้างภาพอาหารได้สมจริงแล้ว ชอสโซทดลองให้ Nano Banana ของ Google สร้างภาพมักกะโรนีชีสและกุ้งผัดกระเทียม ซึ่งผลที่ได้ “ดูน่าเชื่อถือทีเดียว” เขาจึงคาดว่าภาพไวรัลจำนวนมากน่าจะสร้างจากโมเดลรุ่นเก่า
ร้านในซานฟรานซิสโกโดนถล่ม
ร้านอาหารบางแห่งที่หันมาใช้เทคโนโลยีนี้ต้องเจอกับเสียงตอบรับที่ไม่ดี ลินด์ซีย์ โลซาโน ซึ่งเปิดคาเฟ่กับสามีในซานฟรานซิสโกเมื่อปีนี้ ใช้ AI สร้างภาพโฆษณาแซนด์วิชเบคอนไข่ชีส แซนด์วิชหมูฉีก และเครื่องดื่มเย็น เพื่อให้ลูกค้าเห็นภาพว่าร้านขายอะไรบ้าง
“คนแทบคลั่งกับมันเลย” เธอเล่า “พวกเขารับไม่ได้ ซึ่งก็ตลกดี เพราะซานฟรานซิสโกเป็นเมืองที่ล้ำหน้าด้านเทคโนโลยีมาก”
ผู้ใช้ Reddit พากันวิจารณ์ภาพเหล่านั้น โดยรายหนึ่งเขียนว่า “โคลสลอว์ดูแย่มาก ส่วนขนมปังทั้งหมดดูเหมือนหนังสัตว์เลื้อยคลาน” ขณะที่อีกรายบอกว่า “ขนมปังโฟกาชชาทำให้ฉันหงุดหงิดมาก” สุดท้ายด้านนอกคาเฟ่ถูกพ่นสีทำลาย และร้านต้องปลดป้ายลง
แบรนด์อื่นยังเชื่อ AI ช่วยได้จริง
ปฏิกิริยาเหล่านี้สอดคล้องกับกระแสที่ใหญ่กว่า เพราะแม้คนอเมริกันจะใช้ AI มากกว่าที่เคย แต่เสียงต่อต้านก็เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ทั้งจากความกังวลด้านสิ่งแวดล้อม ความกลัวตกงาน และคำเตือนเรื่องวันสิ้นโลก ปีเตอร์ ทูธส์ ผู้ช่วยทนายความวัย 36 ปี เจอโปสเตอร์ภาพอาหารจาก AI หน้าร้านอาหารตะวันออกกลางในย่าน The Wharf กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. เขาตั้งข้อสังเกตว่าภาพหลายภาพมีลักษณะคล้ายกัน “มักมีลวดลายซ้ำกันอย่างสมบูรณ์แบบแบบแปลก ๆ ในเฟรนช์ฟรายส์ หรือขนมปังที่มีพื้นผิวมากเกินไป”
แต่ความรู้สึกไม่ชอบของทูธส์ยังมาจากทัศนคติต่อ AI ด้วย “มันรู้สึกเหมือนมีประโยชน์ที่ดีอยู่ไม่กี่อย่าง แต่มีการใช้งานอีก 100 อย่างที่อาจไม่จำเป็น และอาจทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลง” ด้านผู้ดูแลร้านดังกล่าวระบุว่าป้ายนี้เป็นทางแก้ชั่วคราวระหว่างรอภาพที่มีคุณภาพดีกว่า
อย่างไรก็ตาม เจ้าของร้านบางรายไม่ได้รู้สึกผิดที่ใช้ AI จอร์แดน โบ เจ้าของร้าน Daisy’s Diner & Bar ในบรูคลิน ระบุว่าการใช้ AI ทำสื่อการตลาดช่วยให้ใช้งบได้คุ้มที่สุด และดึงลูกค้ารุ่นใหม่เข้าร้านได้ เขาระบุว่าโฆษณาของร้านเริ่มต้นจากภาพอาหารจริงก่อน ขณะที่วิดีโอบน TikTok ของร้านก็มีร่องรอยของ AI หลายจุด ตั้งแต่แพนเค้กอูเบะราดซอสสีม่วงที่ดูเหมือนกำลังเต้นเป็นจังหวะ ไปจนถึงบาร์เทนเดอร์ที่มี 3 มือ
“ผมไม่ได้ฉลาดพอจะรู้ว่า AI จะอยู่ต่อไปหรือจะหายไป” โบระบุ “แต่สิ่งที่ผมพูดได้คือ AI เป็นเครื่องมือที่วิเศษมากสำหรับเรา”
กระแสวิพากษ์วิจารณ์ครั้งนี้สะท้อนความท้าทายของผู้ประกอบการร้านอาหารที่ต้องสร้างสมดุลระหว่างการประหยัดต้นทุนกับความคาดหวังของลูกค้า แม้ AI จะช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านการตลาดได้จริง แต่ภาพที่ดูผิดธรรมชาติอาจทำลายความน่าเชื่อถือของแบรนด์ได้ในพริบตา ขณะที่เครื่องมือรุ่นใหม่พัฒนาความสมจริงขึ้นเรื่อย ๆ ร้านอาหารที่ยังใช้โมเดลเก่าอาจต้องชั่งน้ำหนักระหว่างความคุ้มค่ากับภาพลักษณ์ระยะยาว
— Sony Music ยื่นคำขอให้แพลตฟอร์มสตรีมมิ่งลบเพลง AI ที่เลียนแบบเสียงศิลปินในสังกัดกว่า 260,000 เพลงภายในเดือนกันยายนนี้ หลังเคยขอลบไปแล้ว 135,000 เพลงเมื่อปลายมีน
— พลเมืองดีเห็นรถกระบะจอดนานผิดสังเกตที่ลานจอดรถตลาดมะพร้าว ต.กมลา จ.ภูเก็ต จึงแจ้งตำรวจ ก่อนพบ จ.ส.ต.วัย 37 ปี นั่งเสียชีวิตในรถของตัวเอง พร้อมพบเตาอั้งโล่ในรถ เ
— ธารน้ำแข็งทริกลาฟในสโลวีเนีย ซึ่งเคยครอบคลุมพื้นที่ 1.4 แสนตารางเมตร กำลังจะละลายหายไปหมดภายในไม่กี่วัน หลังนักวิทยาศาสตร์เฝ้าติดตามมานานเกือบ 80 ปี