แม่สายเสี่ยงสารหนู กรมควบคุมโรคสั่งงดใช้น้ำแม่น้ำสายทุกกรณี

• 2026-10-28
• ข่าว
• กองบรรณาธิการ

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ออกประกาศเตือนประชาชนในอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม หลังตรวจพบสารหนูและโลหะหนักในแม่น้ำสายบางจุดสูงเกินค่ามาตรฐาน โดยระบุพื้นที่เสี่ยง 5 ตำบล ได้แก่ แม่สาย โป่งผา ศรีเมืองชุม เวียงพางคำ และเกาะช้าง พร้อมย้ำหลัก "รู้ความเสี่ยง ไม่ตื่นตระหนก แต่ไม่ประมาท"

Key facts

สารหนูอันตรายอย่างไร

• กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ออกประกาศเตือนเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม หลังพบสารหนูและโลหะหนักในแม่น้ำสายบางจุดสูงเกินค่ามาตรฐาน
• พื้นที่เสี่ยง 5 ตำบลในอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ได้แก่ ตำบลแม่สาย โป่งผา ศรีเมืองชุม เวียงพางคำ และเกาะช้าง
• กรมควบคุมโรคห้ามนำน้ำจากแม่น้ำสายมาดื่ม ประกอบอาหาร ทำน้ำแข็งหรือเครื่องดื่ม และให้หลีกเลี่ยงการจับสัตว์น้ำจากแหล่งน้ำดังกล่าวมาบริโภค
• กลุ่มเปราะบางที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ ได้แก่ ผู้ประกอบอาชีพในลำน้ำ เด็ก หญิงตั้งครรภ์ ผู้สูงอายุ และผู้มีโรคประจำตัว
• ประชาชนสามารถขอคำปรึกษาและข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422

มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค เปิดเผยว่า สารหนูเป็นโลหะหนักที่สามารถปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อมและเข้าสู่ร่างกายได้ผ่านการรับประทานอาหารหรือน้ำ หากได้รับในปริมาณมากหรือสะสมเป็นเวลานานจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพ

อธิบดีกรมควบคุมโรคจึงขอให้ประชาชนยึดหลัก "รู้ความเสี่ยง ไม่ตื่นตระหนก แต่ไม่ประมาท" และปฏิบัติตามข้อแนะนำของหน่วยงานสาธารณสุขอย่างเคร่งครัด เพื่อลดความเสี่ยงจากการสัมผัสสารปนเปื้อนในแหล่งน้ำตามธรรมชาติ ห้ามนำน้ำแม่สายมาใช้อะไรบ้าง

กรมควบคุมโรคได้ออกแนวทางปฏิบัติสำหรับประชาชนในพื้นที่ โดยเน้นย้ำให้งดการใช้น้ำจากแม่น้ำสายโดยตรงในทุกกรณี ทั้งห้ามนำน้ำจากแม่น้ำสายมาดื่ม ห้ามนำมาประกอบอาหาร ห้ามนำมาทำน้ำแข็งหรือเครื่องดื่ม และให้หลีกเลี่ยงการจับสัตว์น้ำจากแหล่งน้ำดังกล่าวมาบริโภค

สำหรับผู้ที่เคยดื่มหรือใช้น้ำจากแม่น้ำสาย ขอให้หยุดใช้ทันที และเปลี่ยนไปใช้น้ำจากแหล่งที่ปลอดภัย เช่น น้ำดื่มบรรจุขวดที่ได้มาตรฐาน หรือน้ำประปาที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพจากหน่วยงานในพื้นที่แล้ว พร้อมทั้งให้ติดตามและปฏิบัติตามคำแนะนำของจังหวัดอย่างเคร่งครัด ใครคือกลุ่มเปราะบางที่ต้องระวัง

อธิบดีกรมควบคุมโรคแสดงความห่วงใยถึงกลุ่มเปราะบางที่ต้องใส่ใจเป็นพิเศษ ได้แก่ ผู้ประกอบอาชีพในลำน้ำ เด็ก หญิงตั้งครรภ์ ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัว โดยแนะนำให้หลีกเลี่ยงทุกกิจกรรมที่อาจสัมผัสหรือนำน้ำจากแม่น้ำสายเข้าสู่ร่างกาย

กลุ่มเหล่านี้มีโอกาสได้รับผลกระทบต่อสุขภาพมากกว่าคนทั่วไป หากจำเป็นต้องเข้าใกล้พื้นที่ลำน้ำ ควรสวมอุปกรณ์ป้องกันและล้างมือให้สะอาดหลังสัมผัสน้ำหรือดินบริเวณดังกล่าว กังวลสุขภาพตรวจได้ที่ไหน

หากประชาชนมีความกังวลว่าตนเองอาจได้รับสารหนู หรือเริ่มมีอาการผิดปกติทางสุขภาพ สามารถเข้ารับการตรวจประเมินหรือขอคำปรึกษาจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่ได้ทันที

นอกจากนี้ยังสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมผ่านสายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422 ซึ่งเปิดให้บริการให้คำปรึกษาด้านการป้องกันโรคและการดูแลสุขภาพแก่ประชาชนทั่วไป

สำหรับผู้อ่านในพื้นที่อื่นของประเทศไทย เหตุการณ์นี้เป็นเครื่องเตือนใจให้ระวังการใช้น้ำจากแหล่งธรรมชาติที่ไม่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่อาจมีกิจกรรมอุตสาหกรรมหรือการปนเปื้อนของโลหะหนักในสิ่งแวดล้อม ควรใช้น้ำจากระบบประปาหรือแหล่งที่หน่วยงานราชการรับรองคุณภาพเท่านั้น

ทั้งนี้ กรมควบคุมโรคขอให้ประชาชนในพื้นที่ 5 ตำบลเสี่ยงติดตามประกาศจากหน่วยงานราชการอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะประกาศของจังหวัดเชียงรายและหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ ซึ่งจะแจ้งผลการตรวจสอบคุณภาพน้ำและมาตรการเพิ่มเติมเป็นระยะต่อไป ผู้ที่พบอาการผิดปกติควรเข้ารับการตรวจประเมินสุขภาพทันทีที่สถานพยาบาลใกล้บ้านหรือโทรปรึกษาสายด่วน 1422