
- ข่าว
- กองบรรณาธิการ
Thai Festival ที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส กำลังเปลี่ยนบทบาทจากเวทีแนะนำวัฒนธรรมไทยดั้งเดิม สู่พื้นที่ที่เชื่อมความนิยมไทยในโลกออนไลน์ของคนรุ่นใหม่ให้กลายเป็นประสบการณ์จริง โดยงาน Tout à fait Thaï 2026 – Thai Festival in Paris จัดขึ้นระหว่างวันที่ 3-4 ตุลาคมที่ Parc de Bagatelle ในสวนบากาแตล ท่ามกลางความสนใจของเยาวชนฝรั่งเศสที่บางส่วนแต่งชุดไทยมาร่วมงานด้วยตัวเอง
เสียงกรี๊ดดังขึ้นทันทีที่ บุ๋น-นพณัฐ กันทะชัย และ เปรม-วรุศ ชวลิตรุจิวงษ์ สองนักแสดงไทยที่มีฐานแฟนคลับจากซีรีส์วายปรากฏตัวบนเวที โทรศัพท์มือถือถูกยกขึ้นพร้อมกัน ขณะที่วัยรุ่นฝรั่งเศสอีกกลุ่มตั้งใจแต่งชุดไทยเดินทางมาร่วมงานโดยเฉพาะ ภาพนี้สะท้อนว่าผู้ชมจำนวนไม่น้อยไม่ได้เดินเข้ามาเพื่อทำความรู้จักประเทศไทยเป็นครั้งแรก แต่รู้จักไทยมาก่อนแล้วผ่านซีรีส์ เพลง ศิลปิน อาหาร และคอนเทนต์ที่ข้ามพรมแดนไปถึงพวกเขาก่อนเทศกาลจะเริ่ม
จากซีรีส์สู่การเดินทางจริง
หญิงสาวชาวฝรั่งเศสคนหนึ่งที่มาร่วมงานเล่าให้ฟังว่า เธอเริ่มดูซีรีส์ไทยเมื่อประมาณ 6-7 ปีก่อน จากจุดนั้นความสนใจค่อย ๆ ขยายไปสู่ภาษา วัฒนธรรม และผู้คน ก่อนตัดสินใจเดินทางมาเที่ยวประเทศไทยจริง และปัจจุบันเคยมาไทยแล้วหลายครั้ง
“ตอนแรกฉันเริ่มจากการดูซีรีส์ไทยค่ะ แล้วมันก็ทำให้ฉันอยากเรียนรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมและผู้คนของไทยมากขึ้น รวมถึงอยากเดินทางไปประเทศไทยด้วย” เธอกล่าว
เมื่อถามถึงสิ่งที่ชอบในประเทศไทย คำตอบของเธอไม่ได้จำกัดอยู่แค่สถานที่ท่องเที่ยว แต่รวมถึงบรรยากาศ ภาษา อาหาร และผู้คน เส้นทางนี้จึงเป็นตัวอย่างที่จับต้องได้ว่าวัฒนธรรมร่วมสมัยเปลี่ยนการรับรู้เกี่ยวกับประเทศหนึ่งให้กลายเป็นพฤติกรรมการเดินทางจริงได้อย่างไร
30 ปีของเทศกาลไทย
Thai Festival ไม่ใช่เครื่องมือใหม่ของการทูตไทย กระทรวงการต่างประเทศจัดเทศกาลไทยในต่างประเทศต่อเนื่องมากว่า 30 ปี โดยช่วงหลังมีความพยายามปรับภาพงานจากการนำเสนอวัฒนธรรมดั้งเดิม สู่ภาพประเทศไทยที่ร่วมสมัยมากขึ้น ทั้งศิลปะ อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ และนวัตกรรม
ใจไทย อุปการนิติเกษตร อธิบดีกรมสารนิเทศ กระทรวงการต่างประเทศ ให้สัมภาษณ์ที่ปารีสว่า สำหรับปีงบประมาณ 2569 มีการจัดงานใน 42 เมือง และกำหนด 12 แห่งเป็นเทศกาลระดับ Flagship โดยกรุงปารีสเป็นหนึ่งในนั้น งานที่ปารีสครั้งนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของวาระ 170 ปีความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-ฝรั่งเศสในปี 2026 ด้วย
ภายในงานมีทั้งนาฏศิลป์ไทย มวยโบราณ การสาธิตอาหาร ผ้าและหัตถกรรมไทย ควบคู่กับศิลปินร่วมสมัยอย่างบุ๋น-เปรม คิว วง Flure หลิว อาจารียา และ DJ TukTuk Radio ถือเป็นการวางภาพประเทศไทยสองด้านไว้ในพื้นที่เดียวกันอย่างตั้งใจ คือไทยที่ผู้คนรู้จักอยู่แล้ว และไทยที่ต้องการให้โลกรู้จักมากขึ้น
คนรุ่นใหม่เปลี่ยนหน้าตางาน
ศรัณย์ เจริญสุวรรณ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงการต่างประเทศ ตั้งข้อสังเกตว่า งานที่ปารีสปีนี้เห็นกลุ่มเยาวชนและคนรุ่นใหม่เข้าร่วมมากขึ้นอย่างชัดเจน และมองว่าส่วนหนึ่งเป็นผลจากการเพิ่มเนื้อหาวัฒนธรรมร่วมสมัย ทั้งซีรีส์ ศิลปิน และ T-Pop เข้าไปในงาน
“คนที่ชื่นชอบประเทศไทยไม่ได้ชื่นชอบเฉพาะเรื่องวัฒนธรรมเท่านั้น แต่ยังชอบวัฒนธรรมใหม่ ๆ ของไทยด้วย” ศรัณย์กล่าว
ความเปลี่ยนแปลงอยู่ตรงที่ในอดีต คนต่างชาติที่สนใจไทยจำนวนหนึ่งอาจเริ่มจากการมาเที่ยวไทย แล้วจึงผูกพันกับอาหาร ผู้คน หรือวัฒนธรรม แต่วันนี้เส้นทางกลับด้านได้ คนรุ่นใหม่อาจเริ่มจากศิลปินคนหนึ่ง ซีรีส์หนึ่งเรื่อง หรือเพลงหนึ่งเพลง แล้วจึงอยากเรียนภาษา อยากรู้จักวัฒนธรรม และท้ายที่สุดอยากเดินทางมาไทย แฟนคลับที่มารอศิลปินไทยในปารีสจึงไม่ใช่เพียงสีสันของเทศกาล แต่เป็นกลุ่มเป้าหมายใหม่ของความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับโลก
สมดุลระหว่างเดิมและใหม่
Thai Festival ที่ปารีสไม่ได้ทิ้งสิ่งที่สร้างชื่อให้ประเทศไทยมายาวนาน อาหารไทยยังมีคนต่อแถว มวยไทยยังดึงดูดผู้ชม นาฏศิลป์ งานผ้า และหัตถกรรมยังเป็นส่วนสำคัญของงาน แต่สิ่งที่เปลี่ยนคือสิ่งเหล่านี้ไม่ได้ถูกนำเสนอเพียงลำพังอีกต่อไป
นิกรเดช พลางกูร เอกอัครราชทูต ณ กรุงปารีส กล่าวว่า ผู้จัดตั้งใจสร้างสมดุลระหว่างความเป็นไทยแบบดั้งเดิมกับไทยในมิติใหม่ ตั้งแต่มวยไทย นาฏศิลป์ อาหาร และหัตถกรรม ไปจนถึง Creative Industries, Wellness, Entertainment และศิลปินรุ่นใหม่ โดยมีสิ่งหนึ่งที่วิ่งผ่านทุกอย่างคือความโมเดิร์น
นิกรเดชระบุด้วยว่า งานปีนี้ตั้งเป้าผู้เข้าร่วมในระดับหลักหมื่น และจำนวนผู้ร่วมงานเกินเป้าหมายก่อนกิจกรรมสิ้นสุด แต่สิ่งที่เขาให้ความสำคัญมากกว่าตัวเลขคือการมีส่วนร่วม เพราะคนไม่ได้เพียงเดินผ่านบูธ แต่เข้าไปชม ทดลอง ชิม ถ่ายภาพ ซื้อสินค้า และมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งที่นำเสนอ
ด้านใจไทยอธิบายภาพนี้ว่าเปรียบเสมือนการนำประเทศไทยมาตั้งไว้ที่นี่ชั่วคราว สำหรับคนที่เคยไปไทย งานอาจทำให้คิดถึงประเทศไทย สำหรับคนที่ยังไม่เคยไป งานอาจเป็นแรงผลักให้เกิดการเดินทาง แต่สำหรับคนรุ่นใหม่อีกจำนวนหนึ่ง งานกำลังทำหน้าที่ต่างออกไป คือต่อยอดความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นก่อนแล้วจากโลกออนไลน์ให้กลายเป็นประสบการณ์จริง
หัตถกรรมบนเส้นแบ่งรากกับตลาด
อีกพื้นที่ที่สะท้อนโจทย์เดียวกันคือศิลปหัตถกรรม อนุชา ทีรคานนท์ ผู้อำนวยการสถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน) หรือ SACIT นำผลงานศิลปหัตถกรรมไทยเข้าร่วมจัดแสดงในงาน โดยงานปารีสครั้งนี้มีทั้งผ้าไทยและหัตถกรรมอยู่ในองค์ประกอบหลักของเทศกาล ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศระบุอย่างเป็นทางการว่า SACIT เป็นหนึ่งในหน่วยงานที่นำผ้าและหัตถกรรมไทยมาจัดแสดง
โจทย์ของหัตถกรรมไทยจึงไม่ใช่เพียงจะรักษาภูมิปัญญาอย่างไร แต่คือจะทำอย่างไรให้ภูมิปัญญานั้นยังอยู่ในชีวิตของผู้บริโภครุ่นใหม่ เพราะของที่ได้รับการชื่นชมในฐานะมรดกอาจไม่ได้หมายความว่าจะอยู่รอดในฐานะสินค้า การออกแบบใหม่จึงต้องทำงานบนเส้นบาง ๆ ระหว่างการรักษาราก กับการทำให้คนยุคปัจจุบันอยากใช้
คำถามเดียวกันปรากฏในพื้นที่ของผู้ประกอบการ ศีลวัตร วีรกุล ผู้ก่อตั้ง Holen นำผลิตภัณฑ์ยาดมที่ตีความความเป็นไทยผ่านงานออกแบบร่วมสมัยมาร่วมงาน สิ่งที่ทำให้ผู้บริโภคชาวฝรั่งเศสหลายคนหยุดดูในตอนแรกไม่ใช่กลิ่น แต่คือหน้าตาของสินค้า โดยตัวละครและองค์ประกอบจากรามเกียรติ์ถูกออกแบบใหม่ให้สดใสและเข้าถึงง่าย
ภาพรวมของ Thai Festival ที่ปารีสปีนี้จึงชี้ทิศทางว่าเทศกาลไทยในต่างประเทศกำลังทำหน้าที่มากกว่าการแนะนำประเทศ แต่เป็นการรักษาความสัมพันธ์ที่เริ่มต้นจากวัฒนธรรมประชานิยมให้เติบโตต่อ ทั้งในแง่การท่องเที่ยว การค้าสินค้าไทย และภาพลักษณ์ของไทยในสายตาคนรุ่นใหม่ ซึ่งเป็นโจทย์ที่หน่วยงานไทยจะต้องตอบในเทศกาลครั้งต่อ ๆ ไป
— Sony Music ยื่นคำขอให้แพลตฟอร์มสตรีมมิ่งลบเพลง AI ที่เลียนแบบเสียงศิลปินในสังกัดกว่า 260,000 เพลงภายในเดือนกันยายนนี้ หลังเคยขอลบไปแล้ว 135,000 เพลงเมื่อปลายมีน
— พลเมืองดีเห็นรถกระบะจอดนานผิดสังเกตที่ลานจอดรถตลาดมะพร้าว ต.กมลา จ.ภูเก็ต จึงแจ้งตำรวจ ก่อนพบ จ.ส.ต.วัย 37 ปี นั่งเสียชีวิตในรถของตัวเอง พร้อมพบเตาอั้งโล่ในรถ เ